0 11
 |
Kelam ilminin bilimle olan ilişkisi nedir? |
Kelam ilmi doğa (fizik, kimya gibi), beşeri (sosyoloji, psikoloji gibi) ve formel (mantık gibi) bilimler ile ilgilenir, onlardan elde ettiği bilgileri kullanır.
Bilim türleri
Akli yöntemlere, deneye ve gözleme dayalı düzenli bilgiler elde etmek için izlenen sistematik çalışmalara bilim denir.
Bilim türleri üç gruba ayrılır:
Doğa bilimleri
Doğa bilimlerinin (fizik, kimya, biyoloji, astronomi, jeoloji, coğrafya) uğraş alanı varlık aleminin incelenmesi ve açıklanmasıdır.
Kelam ilminin konusu olan tevhid, Allah'ın varlığını, birliğini ve varlık alemi (yaratılmışlar) ile ilişkisini, varlığın başlangıcını ve sonucunu araştırır. Bu nedenle kelam ilmi, varlıkların niceliği ve niteliğiyle ilgili bilgilere ulaşmak için doğa bilimlerden elde edilen bilgileri kullanır.
Fakat kelam ilmi ve doğa bilimlerindeki konu benzeliği, yöntem ve amaç bakımından farklılık gösterir. Doğa bilimleri yalnızca duyu organları ile algılanabilen (ölçülebilen) varlıklarla ilgilenirken fizikötesi ile ilgilenmez. Ayrıca bilimler varlıkların ilk sebebini ve amacını (ne maksatla yaratıldıklarını), varlıklarının nihayetini (nereye varacağını) araştırmazlar.
Kelam ilmine göre varlıklar alemi, yaratılışı ve yaratıcıyı işaret etmesi (Allah'ın eseri ve mülkü olması) açısından, bilimler varlıkları ve olayları aralarındaki neden-sonuç ilişkisi ve tabi oldukları kanunları açıklamak için konu edinir.
Beşeri bilimler
Beşeri bilimler tarih, dil, sosyoloji, antropoloji, psikoloji gibi insan ve toplumu inceleyen bilimlerdir.
Tevhid, nübüvvet, ahiret (iman) gibi inanca dayalı konular, insanın (ve dolayısıyla toplumun) bilinç ve vicdanı ile yakından ilişkilidir. İnanç insanın içinde başlar, ferdin ve toplumun eylemlerini etkiler. Bu nedenle kelam insanı ve toplumu anlamak amacı ile fert ve kitle psikolojisi, din sosyolojisi ve insan davranışlarının temelleri gibi alanlardan elde ettiği verileri kullanır.
Formel bilimler
Formel bilimler, soyut kavramları doğrudan akıl yoluyla açıklamaya çalışan matematik, mantık, istatistik gibi disiplinlerdir.
Kelam ilminin yöntemi itibariyle akıl yürütme teknikleri ve aklın ilkelerine sıklıkla başvurur. Kelam ilmi, mantık ile doğrudan ilgilidir.
Kelam ve felsefe arasındaki ilişki için ilgili makaleye başvurabilirsiniz.
Sonuç
Kelam ilmi ile bilimler arasında tek yönlü bir ilişki vardır. Buna göre kelam, bilimlerden elde ettiği verileri delil olarak kullanır ve genellikle din ile bilimin çelişmediğini ispat etmeye çalışırken, bilimler (bilim dalları) kendi alanlarında kelam ilminden bağımsız (etkilenmeden) çalışırlar.
Akli yöntemlere, deneye ve gözleme dayalı düzenli bilgiler elde etmek için izlenen sistematik çalışmalara bilim denir.
Bilim türleri üç gruba ayrılır:
- Doğa bilimleri (tabiat bilimleri, pozitif bilimler)
- Formel bilimler (ideal bilimler)
- İnsan bilimleri (sosyal ve beşeri bilimler, insan ve toplum bilimleri)
Doğa bilimleri
Doğa bilimlerinin (fizik, kimya, biyoloji, astronomi, jeoloji, coğrafya) uğraş alanı varlık aleminin incelenmesi ve açıklanmasıdır.
Kelam ilminin konusu olan tevhid, Allah'ın varlığını, birliğini ve varlık alemi (yaratılmışlar) ile ilişkisini, varlığın başlangıcını ve sonucunu araştırır. Bu nedenle kelam ilmi, varlıkların niceliği ve niteliğiyle ilgili bilgilere ulaşmak için doğa bilimlerden elde edilen bilgileri kullanır.
Fakat kelam ilmi ve doğa bilimlerindeki konu benzeliği, yöntem ve amaç bakımından farklılık gösterir. Doğa bilimleri yalnızca duyu organları ile algılanabilen (ölçülebilen) varlıklarla ilgilenirken fizikötesi ile ilgilenmez. Ayrıca bilimler varlıkların ilk sebebini ve amacını (ne maksatla yaratıldıklarını), varlıklarının nihayetini (nereye varacağını) araştırmazlar.
Kelam ilmine göre varlıklar alemi, yaratılışı ve yaratıcıyı işaret etmesi (Allah'ın eseri ve mülkü olması) açısından, bilimler varlıkları ve olayları aralarındaki neden-sonuç ilişkisi ve tabi oldukları kanunları açıklamak için konu edinir.
Beşeri bilimler
Beşeri bilimler tarih, dil, sosyoloji, antropoloji, psikoloji gibi insan ve toplumu inceleyen bilimlerdir.
Tevhid, nübüvvet, ahiret (iman) gibi inanca dayalı konular, insanın (ve dolayısıyla toplumun) bilinç ve vicdanı ile yakından ilişkilidir. İnanç insanın içinde başlar, ferdin ve toplumun eylemlerini etkiler. Bu nedenle kelam insanı ve toplumu anlamak amacı ile fert ve kitle psikolojisi, din sosyolojisi ve insan davranışlarının temelleri gibi alanlardan elde ettiği verileri kullanır.
Formel bilimler
Formel bilimler, soyut kavramları doğrudan akıl yoluyla açıklamaya çalışan matematik, mantık, istatistik gibi disiplinlerdir.
Kelam ilminin yöntemi itibariyle akıl yürütme teknikleri ve aklın ilkelerine sıklıkla başvurur. Kelam ilmi, mantık ile doğrudan ilgilidir.
Kelam ve felsefe arasındaki ilişki için ilgili makaleye başvurabilirsiniz.
Sonuç
Kelam ilmi ile bilimler arasında tek yönlü bir ilişki vardır. Buna göre kelam, bilimlerden elde ettiği verileri delil olarak kullanır ve genellikle din ile bilimin çelişmediğini ispat etmeye çalışırken, bilimler (bilim dalları) kendi alanlarında kelam ilminden bağımsız (etkilenmeden) çalışırlar.
Bu alana not ekleyebilirsiniz.
Başka bir sorunuz mu var?
Yorumlar (1)
Katılıyor musun? 00
kötü
09.11.2023
1/10
