1 00
Türkçe dil bilgisinde dönüşlü ve işteş eylem ne demektir? |
İşi yapanla işten etkilenen aynı kişi olduğu eylemlere dönüşlü, işin birden çok özne tarafından karşılıklı ya da birlikte yapıldığı eylemlere işteş fiil denir.
Dönüşlü eylem
İşi yapanla işten etkilenen aynı kişi olduğu eylemlerdir. "-l, -n" çatı ekleri kullanılır. Özne, etken eylemde olduğu gibi gerçek ya da gizli öznedir.
Edilgen ve dönüşlü eylemler aynı ekleri alır. Bu eylemler özne alışlarına bakılarak ayırt edilmelidir.
İşteş eylem
İşin birden çok özne tarafından karşılıklı ya da birlikte yapıldığı fiillerdir. Etken bir eyleme "-ş, -laş/-leş" eki getirilerek elde edilir. Özne, etken eylemde olduğu gibi gerçek ya da gizli öznedir.
Bazen işteşlik eki olmadan da fiil işteş anlamı verebilir. Böyle durumlarda da fiilin çatısı işteş kabul edilir.
İşi yapanla işten etkilenen aynı kişi olduğu eylemlerdir. "-l, -n" çatı ekleri kullanılır. Özne, etken eylemde olduğu gibi gerçek ya da gizli öznedir.
| Bahçenin güzelliğine kapıldı. Çocuk yorgana sarındı. Yaptıklarından övündü. |
Edilgen ve dönüşlü eylemler aynı ekleri alır. Bu eylemler özne alışlarına bakılarak ayırt edilmelidir.
| Adam topu attı. | etken |
| Top atıldı. | edilgen |
| Adam öne atıldı. | dönüşlü |
İşteş eylem
İşin birden çok özne tarafından karşılıklı ya da birlikte yapıldığı fiillerdir. Etken bir eyleme "-ş, -laş/-leş" eki getirilerek elde edilir. Özne, etken eylemde olduğu gibi gerçek ya da gizli öznedir.
| Akşamleyin içeri doluştular. | birlikte |
| Konu hakkında tartıştılar. | karşılıklı |
Bazen işteşlik eki olmadan da fiil işteş anlamı verebilir. Böyle durumlarda da fiilin çatısı işteş kabul edilir.
| konuşmak, yarışmak, barışmak, savaşmak |
Bu alana not ekleyebilirsiniz.
Başka bir sorunuz mu var?
Yorumlar (0)
Henüz yorum yapılmamış.