00
Görünür parlaklık ve mutlak parlaklık (mutlak kadir) ne demektir?

Bir yıldızın dünyadan gözlemlenen parlaklığına görünür parlaklık (kadir), dünyadan 10 parsek uzaklıkta bulunduğu varsayılarak hesaplanan parlaklığına mutlak (salt, gerçek) parlaklık denir.

Yıldızlar parlak ya da sönük görülebilirler. Bu gözlem sonucunu etkileyen iki temel etken vardır:
  • yıldızın kendi parlaklığı
  • yıldızın dünyaya olan uzaklığı
Kadir sistemi
Kadir sistemi, yıldızların parlaklıklarını gösteren bir ölçekleme yöntemidir. Bu sistem kullanılmaya başlandığında yıldızların gözlemlenen parlaklıkları ölçeklendirilmiştir. Fakat bir problem ortaya çıkmıştır. Bir yıldız gerçekten mi parlaktır yoksa dünyaya daha yakın olduğu için mi parlak görünmektedir?

Bu sorunun çözümü için iki kavram ortaya atılmıştır:
  • görünür parlaklık
  • mutlak parlaklık
Görünür parlaklık
Görünür parlaklık (İng: apparent magnitude), yıldızın dünyadan gözlemlendiği parlaklık değerini gösterir. Buna göre görünür parlaklığı aynı olan iki yıldızdan hangisinin gerçekten daha parlak olduğunu bilemeyiz.

Mutlak parlaklık
Bir yıldızın saçtığı gerçek parlaklık değerine mutlak (salt, gerçek) parlaklık (mutlak kadir, İng: absolute magnitude) denir.

Yıldızın görünür parlaklığı m, mutlak parlaklığı M ile gösterilir. m değerini bulmak için dünyadan gözlem yapmak yeterlidir. Yıldızın gerçek ışınım gücünü bulmak için yıldızın parlaklığının değerinin uzaklığın etkisinden kurtarılması gerekir.

Mutlak parlaklığın değeri
Mutlak kadir, bir yıldızın (ya da bir gök cisminin) uzaya ne kadar ışık yaydığı ile ilgilidir. Her yıldız yeryüzüne farklı uzaklıklarda olduğu için şöyle bir yöntem geliştirilmiştir: Mutlak parlaklığın değeri o yıldızın gözlemciye 10 parsek (32,6 ışıkyılı) uzaklıkta olduğu varsayılarak hesaplanır.

Önemi
Mutlak parlaklık değeri bilinen iki yıldız karşılaştırılırken yıldızın gözlemciye (dünyaya) uzaklığının önemi ortadan kalkmış olur. Böylece bir yıldız dünyadan bakıldığında parlak görünse dahi mutlak parlaklılığı düşük olabilir.

Ayrıca bir yıldızın mutlak kadiri biliniyorsa onun H-R diyagramında hangi kuşakta olduğu bilinir.

Örnek
Güneşin görünür kadiri -26,7 değerindedir. Fakat eğer güneş dünyadan 10 parsek uzakta olsaydı +4,83 kadir parlaklıkta görünecekti. Buna göre, "güneşin mutlak parlaklığı +4,83 kadir" denir.
 
yıldız görünür kadir mutlak kadir
güneş -26,7 +4,83
vega +0,03 +0,58
deneb
+1,25
-8,73
bazı yıldıların görünür / mutlak parlaklık karşılaştırması

Aşağıdaki şekili inceleyiniz. Soldaki şekil, görünür parlaklıklar sağdaki şekil ise mutlak parlaklıklar dikkate alınarak hazırlanmıştır.
 

görünür parlaklık - mutlak parlaklık

Eğer bütün yıldızlar dünyaya eşit uzaklıkta olsaydı gökyüzü sağdaki gibi görünürdü. Sirius, geceleyin aydan sonra en parlak görünen yıldızdır. Soldaki ve sağdaki şekilde Sirius yıldızının parklaklıklarına dikkat ediniz.
Bu alana not ekleyebilirsiniz.
Başka bir sorunuz mu var?
Yorumlar (0)

Henüz yorum yapılmamış.

İlgili Kayıtlar
Benzer Kayıtlar
İlginizi Çekebilir