00
Yakini bilginin dereceleri nelerdir? İlme'l-yakin, ayne'l-yakin, hakka'l-yakin ne demektir?

Yakini bilgi, ifade ettiği kesinlik seviyesine göre üç derecedir: ilme'l-yakin, ayne'l-yakin, hakka'l-yakin.

Yakini bilgi
Yakini bilgi (kat'i bilgi) şüphe barındırmayan, kesinlik ifade eden doğru bilgidir.

Kat'i delil, yakini delil olarak da bilinir.

Yakini bilginin dereceleri
Kelam ilminde ve İslam düşünce tarihinde yakini bilgi, zihninde oluşturduğu anlam ve kesinlik bakımından (Kur'an-ı Kerim'de
geçtiği şekli ile) üç dereceye ayrılmıştır:
  • ilme'l-yakin (kesin zihni bilgi)
  • ayne'l-yakin (kesin açık gözlem)
  • hakka'l-yakin (yaşayarak bilmek)
İlme'l-yakin
  • akli olarak bilgisine sahip olunan hakkında zihinde oluşan kesinlik.
  • akli delil ya da nakli delil vasıtasıyla ulaşılan bilgidir.
  • kesin bilginin en düşük derecesidir.
  • bizzat gözlem (müşahede) ve tecrübe yoktur.
  • örneğin:
    • bal hakkında bilgi sahibi olmak.
    • Hindistan kültürü hakkında kitap okuyarak edinilen bilgi.
    • örnek ayet: Tekasür:5
Ayne'l-yakin
  • hakkında bilgisine sahip olunanın duyular yoluyla algılanması ve tecrübe edilmesi.
  • ilme'l yakinden daha çok kesinlik ifade eder.
  • örneğin:
    • kavanoz içindeki balı ve kavanozdan kıvamlı bir şekilde yavaşça aktığını görmek.
    • Hindistan'a turistik ziyarette bulunmak.
    • örnek ayet: Tekasür:7
Hakka'l-yakin
  • aklen bilgi sahibi olduktan sonra tecrübe sahasına giren bilginin bizzati yaşanarak gerçekliğinin elde edilmesi.
  • yakinin bilginin, yani kesinliğin en üst düzeyidir.
  • kalbi tatmin eden, şüpheden arınmış bilgidir.
  • örneğin:
    • sarı renkli, kıvamlı ve tatlı olduğu bilinen balın kavanozdan kaşığa dökülerek tadılması.
    • Hindistan'da farklı kültürlere sahip bölgelerde uzunca yıllar yaşamış olmak.
    • örnek ayet: Hakka:51Vakıa:95
Bu alana not ekleyebilirsiniz.
Başka bir sorunuz mu var?
Yorumlar (0)

Henüz yorum yapılmamış.

İlgili Konu
Kelamda Bilgi
İlgili Kayıtlar
Benzer Kayıtlar
İlginizi Çekebilir