00
Maturidilik ve Eş'arilik arasındaki görüş farklılıkları nelerdir?

Ehl-i Sünnet ekolleri Maturidilik ve Eş'arilik arasında birçok ortak görüş olsa da birtakım görüş farklılıkları da vardır.

Ehl-i Sünnet
Maturidilik ve Eş'arilik, Ehl-i Sünnet görüşünün iki önemli ekolüdür. Ehl-i Sünnet ekollerinin temel görüşleri ortak olsa da Maturidilik ve Eş'arilik arasında farklar söz konusudur.

Maturidilik ekolünün temel görüşleri ile Eş'arilik ekolünün temel görüşleri genel olarak benzerdir, fakat bu ekollere ait farklı görüşler ve yaklaşım biçimleri vardır. Bu farklar şu başlıklar altında incelenebilir:
  • cüz'i irade
  • tekvin
  • teklifu ma la yutak
  • nübüvvet
  • sebep ve hikmet
  • ibadet mükellefiyeti
  • irtidat
  • tevbe-i ye's
  • Akıl ile Allah'ı bilme
  • husun-kubuh
  • iman
Cüz'i irade
  • Maturidilere göre insanda bağımsız (müstakil) cüz'i irade vardır. Fiili insan seçer, işi yapan kudreti Allah yaratır.
  • Eş'arilere göre insanda cüz'i irade yoktur.
Tekvin
  • Maturidilere göre Allah'ın hem kudret hem de tekvin (var etme, yaratma) sıfatı vardır. Allah fiileri tekvin sıfatı ile gerçekleştirir.
  • Eş'arilere göre ayrıca tekvin sıfatı yoktur, kudret ve irade sıfatları yaratma işlevini yerine getirir.
Teklifu ma la yutak
  • Maturidilere göre Allah insanın gücünün yetmeyeceği bir sorumluluk yüklemez.
  • Eş'arilere göre Allah insanın gücünün yetmeyeceği bir işi isteyebilir ve onu mükellef (sorumlu) kılabilir.
Nübüvvet
  • Maturidilere göre peygamber olmanın şartı (peygamberlerde aranan özelliklerden biri) erkek olmaktır. Kadın peygamber gönderilmemiştir.
  • Eş'arilere göre kadınlar da peygamber olabilir. Erkek olmak peygamber olmanın şartı değildir.
Sebep ve hikmet
  • Maturidilere göre Allah hikmetsiz, sebepsiz yani boşuna iş yapmaz. Allah'ın fiilleri bir hikmet gereği ve bir sebep nedeniyledir.
  • Eş'arilere göre Allah dilediğini yapar ve sorumluluk sahibi değildir. Bu nedenle Allah'ın işleri hikmetli ve bir sebep üzere olmak zorunda değildir.
İbadet mükellefiyeti
  • Maturidilere göre iman etmeyenler (kafirler) ibadetle yükümlü olmadıkları için ceza görmezler. Öncelikle iman ile yükümlüdürler.
  • Eş'arilere göre kafirler hem iman hem de ibadet ile yükümlü oldukları için ikisi için ayrı ayrı ceza göreceklerdir.
İrtidat
  • Maturidilere göre dinden çıkıp tekrar dine dönenlerin (irtidat eden kimselerin) amelleri geri dönmez.
  • Eş'arilere göre irtidat edenlerin amelleri de geri döner.
Tevbe-i ye's
  • Maturidilere göre son nefeste tevbe (ümitsizlik halinde tevbe, tevbe-i ye's) geçerlidir.
  • Eş'arilere göre tevbe-i ye's geçerli değildir.
Akıl ile Allah'ı bilme
  • Maturidilere göre insan akıl yolu ile Allah'a (tanrıya, bir yaratıcı fikrine) ulaşabilir. Tebliğ ulaşmayan kişiler için dahi Allah'ı bilmek zorunludur (aklen vaciptir).
  • Eş'arilere göre Allah'ı bilmek dinen vaciptir. Tebliğ ulaşmayanlar için Allah'ı akıl ile bilmek zorunlu değildir.
Hüsun-kubuh
  • Maturidilere göre iyi-kötü (hüsun-kubuh) akılla bulunabilir, zira İslam iyi olanı emreder ve kötü olanı yasaklar.
  • Eş'arilere göre iyi-kötü ancak vahiy ile (Allah'ın bildirmesiyle) bilinir.
İman
  • Maturidilere göre iman etmiş olmak için kalp ile tasdik etmenin yanı sıra dil ile ikrar (sözlü onaylama) gerekir. İman artmaz ya da eksilmez.
  • Eş'arilere göre iman, bilmek yani kalp ile tasdikten ibarettir. İman artabilir, eksilebilir.
Bu alana not ekleyebilirsiniz.
Başka bir sorunuz mu var?
Yorumlar (0)

Henüz yorum yapılmamış.

İlgili Konu
Kelamda Bilgi
İlgili Kayıtlar
Benzer Kayıtlar
İlginizi Çekebilir